Uphawu lwebhanti kunye nendlela yophuhliso oludibeneyo
NguDigby James Wren | I-CHINA DAILY | Ihlaziywe: 2022-10-24 07:16
[ZHONG JINYE/YASETSHAYINA IMIHLA]
Ukufuna ngoxolo kweTshayina ukuvuselela isizwe kubonakaliswa kwinjongo yayo yesibini yekhulu leminyaka yokuphuhlisa iTshayina ibe “lilizwe elikhulu lanamhlanje le-socialist eliphumelelayo, elinamandla, elinolawulo lwentando yesininzi, eliphucukileyo ngokwenkcubeko, elivisisanayo, nelihle” phakathi kweli khulu leminyaka (u-2049 ngunyaka wekhulu leminyaka wokusekwa kweRiphabliki yabantu).
I-China yazalisekisa injongo yayo yekhulu leminyaka—yokwakha uluntu oluchumayo ngandlela zonke, phakathi kwezinye izinto, ngokuphelisa ubuhlwempu obupheleleyo—ekupheleni kowama-2020.
Akukho nalinye ilizwe elisaphuhlayo okanye uqoqosho olusaphuhlayo olukwazileyo ukwenza impumelelo enjalo ngexesha elifutshane kangaka. Ukuba iTshayina ifezekise usukelo lwayo lokuqala lwekhulu leminyaka nangona ucwangco lwehlabathi lulawulwa linani elincinci loqoqosho oluphambili olukhokelwa yi-United States olubangela imingeni emininzi yimpumelelo enkulu ngokwayo.
Ngelixa uqoqosho lwehlabathi luphazanyiswa yimpembelelo yokunyuka kwamaxabiso ehlabathi kunye nokungazinzi kwezemali okuthunyelwa yi-US kunye nemigaqo-nkqubo yayo yemikhosi kunye nezoqoqosho elwa, i-China ibisoloko ingumntu onoxanduva kwezoqoqosho kwaye ithatha inxaxheba ngoxolo kubudlelwane bamazwe ngamazwe. Ubunkokeli be-China buyaziqonda iingenelo zokulungelelanisa iinjongo zoqoqosho kunye nezicwangciso zemigaqo-nkqubo yabamelwane bayo kunye neenkqubo zayo zophuhliso kunye nemigaqo-nkqubo ukuqinisekisa ukuchuma kwabo bonke.
Yiyo loo nto iTshayina ilungelelanise uphuhliso lwayo kungekuphela nje olwabamelwane bayo abasondeleyo kodwa kunye namazwe abandakanyeka kwiBelt and Road Initiative. ITshayina ikwasebenzise iindawo zayo ezinkulu zokugcina imali ukuze idibanise imihlaba yayo entshona, emazantsi, emazantsi-mpuma nakumzantsi-ntshona kuthungelwano lwayo lweziseko zophuhliso, amashishini kunye neekhonkco zokubonelela, uqoqosho olusakhulayo lwedijithali nolwetekhnoloji ephezulu kunye nemarike enkulu yabathengi.
UMongameli uXi Jinping ucebise kwaye ebekhuthaza indlela yophuhliso lokujikeleza kabini apho ukujikeleza kwangaphakathi (okanye uqoqosho lwasekhaya) kuyeyona nto iphambili, kwaye ukujikeleza kwangaphakathi nangaphandle kuyaqina macala omabini ngenxa yokutshintsha kwemeko yamazwe ngamazwe. I-China ifuna ukugcina amandla ayo okuzibandakanya kwihlabathi liphela kurhwebo, kwezemali nakwitekhnoloji, ngelixa iqinisa imfuno yasekhaya, kwaye ikhuthaza imveliso kunye nezakhono zobuchwepheshe ukuthintela ukuphazamiseka kwimarike yehlabathi.
Phantsi kwalo mgaqo-nkqubo, kugxilwe ekwenzeni iTshayina izimele ngakumbi ngelixa urhwebo namanye amazwe lulungelelaniswa kwakhona ukuze luzinze kwaye lusebenzise inzuzo yeziseko zophuhliso zeBelt and Road.
Nangona kunjalo, ekuqaleni kuka-2021, ubunzima bemeko-bume yoqoqosho lwehlabathi kunye nobunzima obuqhubekayo ekulawuleniIsifo esikho elizweni jikelele se-covid-19ziye zacothisa ukubuyiselwa korhwebo lwamazwe ngamazwe kunye notyalo-mali kwaye zathintela ukudityaniswa koqoqosho lwehlabathi. Ukuphendula oko, ubunkokeli baseTshayina bacinga ngengcamango yophuhliso lokujikeleza kabini. Asikokuvala ucango loqoqosho lwaseTshayina kodwa kukuqinisekisa ukuba iimarike zasekhaya nezehlabathi ziyakhuthazana.
Utshintsho oluya kujikeleziso oluphindwe kabini lujoliswe ekusebenziseni iingenelo zenkqubo yemarike yobusoshiyali — ukuqokelela izixhobo ezikhoyo kuquka impumelelo yesayensi netekhnoloji — ukuze kunyuswe imveliso, kwandiswe ubuchule, kusetyenziswe ubuchwepheshe obuphambili kushishino kwaye kwenziwe zombini iindlela zoshishino zasekhaya nezehlabathi zisebenze ngcono.
Ngoko ke, iTshayina ibonelele ngemodeli engcono yophuhliso olunoxolo lwehlabathi, olusekelwe kwisivumelwano kunye nobudlelwane obumanyeneyo. Kwixesha elitsha le-multipolarism, iTshayina iyala ukubambisana, oluphawu lwenkqubo endala nengalunganga yolawulo lwehlabathi ebekwe liqela elincinci lezoqoqosho eziphambili ezikhokelwa yi-US.
Imingeni ejongene nocalucalulo lodwa kwindlela eya kuphuhliso oluzinzileyo lwehlabathi inokoyiswa kuphela ngemizamo edibeneyo yeTshayina kunye namaqabane ayo orhwebo lwehlabathi, ngokulandela uphuhliso olusemgangathweni ophezulu, oluluhlaza nolungenakhabhoni eninzi, kunye nokulandela imigangatho yetekhnoloji evulekileyo, kunye neenkqubo zemali zehlabathi ezinoxanduva, ukuze kwakhiwe imeko-bume yoqoqosho lwehlabathi evulekileyo nelinganayo.
I-China lilizwe lesibini ngobukhulu kwezoqoqosho kunye nomvelisi okhokelayo kwihlabathi, kunye neqabane elikhulu kwezorhwebo kumazwe angaphezu kwe-120, kwaye inamandla kunye nentando yokwabelana ngeenzuzo zokuvuselelwa kwayo kwesizwe nabantu kwihlabathi liphela abafuna ukuqhawula amakhonkco okuxhomekeka kwezobuchwepheshe kunye noqoqosho oluqhubeka nokubonelela ngamandla ombane. Ukungazinzi kwezemali kwihlabathi liphela kunye nokuthunyelwa ngaphandle kwexabiso lokunyuka kwamaxabiso kungalawulwayo ziziphumo zamanye amazwe azalisekisa izilangazelelo zawo ezilinganiselweyo kwaye kubeke emngciphekweni wokulahlekelwa yinzuzo eninzi eyenziwe yi-China kunye namanye amazwe asaphuhlayo.
I-20th National Congress yeQela lamaKomanisi laseTshayina ayigqamisanga nje kuphela impumelelo enkulu eyenziwe yiTshayina ngokusebenzisa imodeli yayo yophuhliso kunye notshintsho, kodwa ikwabangele abantu kwamanye amazwe bakholelwe ukuba banokufikelela kuphuhliso olunoxolo, bakhusele ukhuseleko lwabo lwesizwe kwaye bancede ekwakheni uluntu olunekamva elifanayo loluntu ngokulandela imodeli yabo yophuhliso.
Umbhali ngumcebisi okhethekileyo ophezulu, kunye nomlawuli weMekong Research Center, i-International Relations Institute, iRoyal Academy of Cambodia. Ezi mbono azibonisi ngokwenene ezo zeChina Daily.
Ixesha lokuthumela: Okthobha-24-2022

